De ongrijpbare Grunberg

Wil de echte Arnon Grunberg nu opstaan?

Aan Arnon Grunberg is nauwelijks te ontsnappen. Wie dit wel probeert, zal zich hoogstwaarschijnlijk moeten laten inschepen voor een onbewoond eiland zonder internetverbinding. De media zijn van hem vergeven. Sla een krant open en je stuit op een van zijn vele columns, zet de tv aan en hij presenteert een cultureel verantwoord programma of leest zijn versie van het jaarlijks Groot Dictee voor, pak een tijdschrift en er staat een interview met hem in, kortom: hij is overal. En hoeveel rollen hij ook inneemt, over één ding zijn de meesten het wel eens: Arnon Grunberg is een vreemd figuur. Is hij echt zo vreemd of speelt hij een bizar spel? 

Ondanks al de optredens, interviews en columns blijft Grunberg een ongrijpbaar persoon. Dit werkt de auteur vooral zelf in de hand door zijn opvallende gedrag en zijn provocerende uitspraken. Zo is het algemeen bekend dat hij een relatie had met een vrouw van diep in de 70 en trok Grunberg in juni 2003 ter promotie van zijn boek De Asielzoeker per boot Nederland door in gezelschap van een geit. In december 2011 ontstond er ophef over zijn Voetnoot in de Volkskrant, waarin hij de dag na het Groot Dictee schreef dat zijn vriendin tijdens de opnamen vreemdging met een deelnemer op het toilet van de Eerste Kamer. Los van de vraag of dit soort dingen waargebeurd zijn, roept het toch de vraag op ‘wie die Grunberg nou eigenlijk is’.

Het vreemde beeld van Grunberg bestaat al sinds het begin van zijn schrijverscarrière. Zijn debuutroman Blauwe Maandagen (1994) lijkt een bizar en schaamteloos zelfportret. Door het hoofdpersonage Arnon Grunberg te noemen, is de auteur er duidelijk op uit dat de lezer de informatie uit het boek aan hem koppelt. En die informatie is opvallend, om niet te zeggen onrustbarend. De hoofdpersoon hecht nergens waarde aan, wil niets bereiken in het leven, heeft seks met prostituees en wil zelf ook de prostitutie in. Zo heeft Grunberg vanaf zijn eerste schreden in de openbaarheid een behoorlijk excentriek en bevreemdend beeld van zichzelf neergezet.

In vrijwel ieder interview wordt daarom wel een poging gedaan om meer informatie los te krijgen over de ware aard van de auteur. Zo wordt er in een interview in Vrij Nederland in november 2011 geïnformeerd of Grunberg eigenlijk wel gevoel bezit. Hierop zegt de auteur dat hij niet begrijpt waar het vooroordeel dat hij gevoelloos zou zijn vandaan komt en somt hij op voor wie hij wel degelijk gevoel heeft. ‘Ik voel juist te veel,’ concludeert de auteur. Maar direct daar achteraan stelt hij de retorische vraag ‘Wat betekent voelen eigenlijk?’. Dit is Grunberg ten voeten uit. Hij werpt het publiek een brokje informatie over zijn privéleven toe, maar zaait vervolgens direct weer twijfel over de betrouwbaarheid van zijn woorden.

Grunberg lijkt bewust een bevreemdend beeld van zichzelf neer te willen zetten. De vraag is waarom hij dit doet en wat hij er precies mee wil bereiken. Wapent Arnon Grunberg zichzelf op deze manier tegen de grote boze buitenwereld? Speelt hij een spelletje met het publiek? Of zou het kunnen dat de auteur simpelweg zo excentriek en afwijkend is als hij zich voor doet komen?

Voor de eerste optie, Grunbergs houding is een veredelde vorm van zelfbescherming, is wel iets te zeggen. Het zou betekenen dat de auteur bewust een omstreden beeld van zichzelf neerzet om de aandacht af te leiden en zijn privépersoon buiten schot te houden. Als de tweede optie waar is, en Grunberg speelt een spelletje met zijn publiek, zou dit gedrag verklaard kunnen worden als een experimenteel onderzoek waarvan hij de uitkomst kan gebruiken voor zijn werk als schrijver. Juist doordat de absurditeit van zijn uitspraken en gedrag er vaak zo dik bovenop ligt, lijken deze opties het meest aannemelijk. Maar de derde optie, Grunberg is werkelijk wat hij lijkt, zou nog de meest schokkende conclusie zijn. Het zou niet alleen betekenen dat hij een zeer merkwaardig karakter bezit en een vreemde kijk op het leven heeft, maar ook dat hij zijn gehele bestaan in dienst stelt van zijn schrijverschap.

Recent Related Posts

Reacties zijn gesloten.