Mislukt embedded journalism

Grunbergs uitstapje naar de psychiatrische kliniek

laaijAls  kamermeisje werken, als soldaat naar Afghanistan, in een Vinex-wijk wonen: Arnon Grunberg doet als embedded journalist van alles om het echte leven te leren kennen. Hij liet zich opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis om ook deze wereld te ervaren. Maar in twee weken kon hij niet vinden wat normaliteit inhoudt en zag hij geen lijden.

In de zomer van 2013 bracht Grunberg twee weken door als patiënt in een psychiatrisch ziekenhuis in België. Hij verbleef op een afdeling met voornamelijk patiënten die aan het herstellen waren van een psychose. Grunberg noemde in een lezing dat hij het lijden en de diepe angst in de mens wilde ervaren en leren kennen. Ook wilde hij het begrip normaliteit beter begrijpen. Grunberg deed alle therapieën mee en had gesprekken met de medepatiënten en hulpverleners. Dagelijks deed hij daarvan verslag in NRC Handelsblad. Uiteindelijk trok Grunberg geen conclusies uit zijn opnameperiode. Ik kon uit zijn verslagen niet opmaken of hij heeft ontdekt wat normaliteit eigenlijk is.

Na een half jaar ging hij terug naar de kliniek om te evalueren. De patiënten vonden dat ze wel als heel apart waren beschreven. De mededeling, dat hij geen lijden had gezien had hen geschokt. Grunbergs repliek was dat hij geen saaie stukken wil schrijven en dat  hij niet méér lijden had gezien dan in het dagelijkse leven om hem heen.

Ik werk in de psychiatrie en ik weet wat voor emoties een opname oproept bij de patiënt en zijn naasten. Er is bijna altijd een lange periode van zorg en verdriet aan vooraf gegaan. Velen voelen een diepe angst in zich en kunnen daarmee niet verder leven. Een opname is dan een laatste redmiddel.

Ik vind het onethisch om je als patiënt te profileren en pretentieus om te denken dat je na twee weken kan invoelen wat een psychiatrisch patiënt meemaakt. Een psychiatrische aandoening is een ernstige chronische ziekte. Je kan wél als kamermeisje werken, maar je kan niét doen alsof je psychiatrisch ziek bent, en dan verwachten dezelfde dingen te ervaren als deze patiënten. Net zomin als je kan doen alsof je kanker hebt en hetzelfde voelen als iemand die daadwerkelijk zo’n ziekte heeft.

Als Grunberg zich als gast had gepresenteerd, waren de verhoudingen en de verwachtingen zuiver geweest. Dan was hij toeschouwer geweest, geen gelijke, en in die rol had hij een mooi stuk kunnen schrijven. Embedded journalism was in deze setting misplaatst.

– Kitty Laaij

Recent Related Posts

Reacties zijn gesloten.